Een tramdepot in het zuiden van Brussel?
Een noodzaak

Waarom een depot in het zuiden van Brussel?
Om het almaar toenemende reizigersaantal verder in goede omstandigheden te kunnen vervoeren, breidt de MIVB haar voertuigenvloot uit. Maar de aankoop van nieuwe trams, bussen en metrostellen vereist uiteraard ook een grotere stallingscapaciteit. Om onderdak te bieden aan de nieuwe trams verhoogde de MIVB al de capaciteit van de stelplaats in Elsene. Ze bouwde tevens een nieuw tramdepot op de bestaande site in Haren. Maar tegen 2012 zal de MIVB een remise nodig hebben in het zuiden van Brussel, zodat de trams evenwichtig kunnen worden verdeeld over het net. Het betreft hier vooral de lijnen 3, 4, 82 en 97.

Waarom is de site Marconi - SAIT het meest geschikt?
De MIVB was al verschillende jaren op zoek naar een geschikte locatie voor een nieuw tramdepot in het zuiden van Brussel. Aanvankelijk dacht de vervoersmaatschappij hiervoor aan de site van de Bempt, eigendom van de MIVB en gevestigd langs de Britse Tweede-Legerlaan. Maar het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wees deze grond toe aan de ontwikkeling van het Automotive Parc (toen VW, nu Audi Vorst). De Brusselse regering gaf de GOMB de opdracht de MIVB te helpen bij het vinden van een alternatieve site in ruil voor de inspanningen die werden geleverd om Audi te helpen. Na een tiental alternatieve plaatsen te hebben onderzocht kreeg de MIVB ter compensatie een ander terrein van de Brusselse regering: een voormalig industrieel eigendom van de Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij. Het Marconi-SAIT-terrein is omgeven door de Stallestraat, de Neerstallestraat en de Ruisbroeksesteenweg. Het gaat om een oppervlakte van 3,7 hectare, dat grotendeels op het grondgebied van de gemeente Ukkel ligt en een klein stukje op het grondgebied van Vorst. Het terrein grenst aan de Vlaams-Brabantse gemeente Drogenbos.

De MIVB heeft verschillende alternatieven onderzocht, waaronder onlangs nog een door Drogenbos aangebracht terrein langs de Humaniteitslaan. Maar voor dit terrein stuitte de MIVB op verschillende obstakels. Er zou 3,3 km dubbele sporen moeten worden aangelegd om te kunnen beschikken over de twee toegangen, die absoluut noodzakelijk zijn voor het depot. Bovendien zou het depot ver van het netwerk gelegen zijn, wat een bijkomende jaarlijkse exploitatiekost met zich mee zou brengen van 500.000 euro. Verder was er de kost en de technische complexiteit van de twee oversteekplaatsen op de Ring. En dan was er nog geen rekening gehouden met het feit dat het terrein in kwestie op enkele plaatsen wordt doorkruist door de Zenne.
Het terrein Marconi - SAIT bleek dus nog steeds de meeste troeven te bezitten. Het is optimaal gelegen ten opzichte van het vervoersnet en in verstedelijkt gebied: het ligt grotendeels in een stedelijke industriezone en voor een klein stukje in een zone voor buitensporten. Het was dan ook volstrekt logisch dat de MIVB het depot zou bouwen in deze zone met een voornamelijk industriële bestemming. Begin februari 2010 herbevestigde de Brusselse regering overigens haar beslissing om hier het nieuwe depot te bouwen en nodigde ze de MIVB uit om onmiddellijk de nodige vergunningen aan te vragen (stedenbouw en milieu). In de remise zullen 75 trams van de nieuwste generatie kunnen worden gestald en 10 trams worden onderhouden.

Moeten de buurtbewoners overlast vrezen?
Van bij het begin is het tramdepot van het zuiden van Brussel ontworpen als een model op het vlak van duurzame ontwikkeling. Naast de recuperatie van het regenwater en het sorteren van afval, wat voor de MIVB al jaren een evidentie is, zal het depot ook een voorbeeldfunctie vervullen op het vlak van energiebeheer. De bouw van de remise kadert volledig in het Europese project TramStore 21. Voor dit project slaat de MIVB als projectleider de handen in elkaar met drie buitenlandse steden (Rotterdam, Blackpool en Dijon), die eveneens duurzame tramdepots willen optrekken.
In dit kader stelt de MIVB alles in het werk om het depot harmonieus te integreren in de stedelijke omgeving. Ze waakte er meer in het bijzonder streng over dat er gepaste akoestische isolatiemaatregelen werden genomen, in overeenstemming met de strengste normen. Er komen ook anti-trillingsmaatregelen, die momenteel van toepassing zijn in Brussel in de buurt van woningen. De MIVB heeft voorzien om de bufferzone tussen het depot en de meest nabije woningen op het grondgebied van Drogenbos uit te breiden en de geluiddempende muur te verlengen om de residentiële wijk Boomgaardwijk te vrijwaren van lawaai. De schoonmaakinstallaties van de trams zullen worden geïntegreerd in de onderhoudshal om elke vorm van geluidsoverlast te voorkomen.
Om het best mogelijke geluidscomfort te garanderen voor de bewoners van deze buurt besliste de regering overigens de tramrails op het kruispunt van de Stallestraat en de Neerstallestraat vervroegd te vervangen en over te gaan tot de renovatie van de Ruisbroeksesteenweg.

Zal het verkeer in de wijk vastlopen?
Het nieuwe depot zal worden uitgerust met twee ingangen/uitgangen. Een van de ingangen ligt in de as van de Stallestraat. Tweederde van de trams zal het depot langs de Stallestraat binnen- en buitenrijden. De overige trams rijden binnen en buiten langs de Ruisbroeksesteenweg.
De trams rijden in eigen bedding buiten langs de verlengde Stallestraat en zullen het kruispunt oversteken op basis van de verkeerslichten, zonder dat dit veel impact heeft op het verkeer. Het kruispunt Ruisbroek - Neerstalle zal nieuwe verkeerslichten krijgen om de verkeersstroom vlot te laten verlopen. Tegelijk zal ook de oversteekplaats voor de voetgangers - die nu erg gevaarlijk is - worden beveiligd. Ook andere maatregelen om de goede integratie van het nieuwe depot te garanderen en van de gevolgen ervan op de bestaande verkeerssituatie, zullen worden onderzocht in het kader van het effectenrapport. Dat wordt ingediend samen met de nieuwe vergunningsaanvraag.

Vormt het depot een bedreiging voor de groene ruimtes van de wijk?
Er zijn nooit plannen geweest om te raken aan de groene zones van de Bempt, die trouwens op enige afstand van de Marconi-site liggen en die worden beschermd door het GBP. Sommige tegenstanders van het depotproject verwezen in dit kader naar de zone voor openluchtsporten, die grotendeels wordt ingenomen door Ukkel Sport.
De inplanting van installaties van openbaar nut is toegestaan in de sportzone. Uiteraard zullen er enkele bomen moeten worden geveld maar het betreft bomen die groeien in de industriële zone. En de realisatie van het project zal het mogelijk maken om zones die momenteel braak liggen en niet worden benut, hun rechtmatige, groene bestemming te geven. De groene zones zullen worden uitgebreid tot 3.700 m². Leefmilieu Brussel zal van de bouw van het depot gebruikmaken om het parcours van de Groene Wandeling te verbeteren en het landschapsaspect ervan te herbekijken. Op termijn zal het aantal voor het publiek toegankelijke groene ruimtes dus alleen maar toenemen.